Bu belge elektronik kitap olarak yazılmış ve ücretsiz bir şekilde dağıtılmıştır. Bu belgeye dünyanın her tarafından www.excel.gen.tr ve www.gokmen.gen.tr adresinden ulaşabilirsiniz.

Yine bu belgenin çevrenizdekilere de yardımcı olacağınızı düşünmeniz halinde serbestçe dağıtabilirsiniz.

Faydalı olması dileğiyle.

Cemil GÖKMEN
08/02/2007
Ankara

E- kitabı AÇ

(Yazılar Sayın Hakkı Öcal’ın aynı tarihli e-postalarından alıntıdır)

1 Nisan 2000

Mektubunuzdaki güzel ve sıcak ifadeye mi değinmeli? Yoksa eklediğiniz muazzam çalışmaya duyduğum gıpta ile karışık hayranlığa mı? Bilmiyorum.

Ama ben size sizin gibi bir yazar olarak söyleyeyim ki; olağanüstü bir çalışma bu. Harika bir çalışma. O kadar ilgimi çekti ki, gece bir kaç saat daha fazla çalışma pahasına, yaptığım işi bırakıp, yazıyı tümüyle okudum.

Ama Excel kullanımında ulaşmış olduğunuz ustalık ve bunu ustaca anlatmanız, her türlü taktirin ötesinde.

Ellerinize sağlık.

4 Nisan 2000

Tekrar binlerce kere ellerinize sağlık.

12 Nisan 2000

Artık teşekkürle karşılanamayacak bir eserle ve ona vücud veren bir çabayla karşı karşıya olduğumu biliyorum.

Söyleyeceğim tek şey, ellerinize sağlık; size gıpta ediyorum.

13 Nisan 2000

Bir kere daha. ellerinize sağlık.

Sizin gibi bir dostum olduğu için kıvançlıyım.

1 Ağustos 2000

Bilgiyi paylaşma, eğer ülkemizde de eski ahlakımızın yeniden canlandırılması ile bir gelenek olacaksa, bunun öncüleri arasına girdiniz. Sizi kutlarım; size aynı ulusun bir ferdi olarak şükranlarımı sunarım.

Siz bir öncüsünüz; öndersiniz. Sizi tanıtmak, bütüüün okuyucu gençlere iyi bir rol modeli sunmak demektir.

Mutlaka bunlarla karşılaştınız ve karşılaşmaya da devam edeceksiniz. Yıllar önce olduğu gibi bu tabloları elde çizip verileri daktilo ile girseydiniz, tüm çabalarınızın bir anda boşa gittiğini görecektiniz. Fakat şimdi paniğe gerek duymuyorsunuz. Çünkü Excel ile verilerinizi rahatlıkla düzenleyebiliyorsunuz (mu? acaba). Bu bölümde, doğru bildiğiniz (belki de doğru biliyorsunuz) yanlış veri girişi ile veri denetimini anlatacağız.

BÖLÜM 2 ÖZET TABLO RAPORUNA UYGUN VERİ GİRİŞİ

Bir ilan: Veri tabanı programı bilen eleman aranıyor.Amaç, eldeki verilerden istediğimiz sonuçları çıkaracak güçlü bir program bilen eleman aranıyorsa, bu kitabı uygulamalarıyla bitiren herkes veri tabanı biliyor demektir. Hemen bu ilanı veren şirkete başvurun ve Özet Tablo raporu ile veri tabanını nasıl yönettiğinizi herkese gösterin.

BÖLÜM 3 ÖĞELERLE İLGİLİ BİLGİLER

İstatistiğe meraklısınız. Belli bir dönemdeki satışların toplam satış içindeki payını görmek istiyorsunuz. Excel’in yerleşik işlevleri ile veya matematik operatörleri kullanarak kolayca oran hesaplayabiliyorsunuz. Fakat verilerinizin yerleri sürekli değişiyor. Dolayısıyla formüllerinizi yönetmek zorlaşıyor.Hata yapma oranınız nedir? % 1’den başlayarak yukarılara doğru giden bir oranda hata yapabilirsiniz. Bunun gibi hatta daha karmaşık istatistik çözümlemeleri sıfır hata ile yapabileceğinizi biliyor musunuz? Biliyorsanız bu bölümü okumadan atlayabilirsiniz.

BÖLÜM 4 ÖZET TABLO SEÇENEKLERİ

Özet tablo uygulamalarının da kendine özgü bir yapısı vardır. Daha önceden özet raporları kullanıyor ve özet raporlarınızda keşke şu da bulunsaydı dediğiniz olduysa, belki de aradığınız özellik bu bölümde gizlidir.

BÖLÜM 5 ÖRNEK UYGULAMA

Bir şirkette gelir ve giderleri yönetmekle sorumlu bir birimde çalışıyor olabilirsiniz. Ya da bir sitede veya apartmanda yöneticisiniz. Ne iş yapıyor olursanız olunuz, gelir ve giderlerle uğraşıyorsunuz demektir. Hatta bir aile reisi olarak ailenizi bütçesini bir ay içinde denk getirmeye çalışıyorsunuzdur.Bu bölümde bir site yönetiminin gelir ve giderlerinin nasıl yönetileceği anlatılacaktır.

BÖLÜM 6 EXCEL İLE MUHASEBE

Bilgisayarın icat edilmediği dönemde muhasebecilerin bir bilgisayar mantığını izleyerek kayıtlarını tuttuğunu biliyor musunuz? Veri tabanı olarak Yevmiye Defteri tutarlardı. Verileri süzmek için Defteri-Kebir kullanırlardı. Verileri özetleme işinde ise Mizan çıkarma yöntemini uygularlardı.Fakat bunların hepsini bir sıra içinde yapmak zorundaydılar. Mizan çıkarmadan, Bilanço ve Gelir Tablosu yapmak imkansızdı. Defteri-Kebir hesapları tam olmadan da Mizan çıkmazdı. Tabi Defteri-Kebir hesaplarını tutabilmek için ise düzgün bir yevmiye kaydı gerekiyordu.Bilgisayar icat edildikten sonra bunların hepsini birden yapmaya gerek kalmadı. Sadece yevmiye kaydı yeterli olmaktadır. Gerisini bilgisayar hallediyordu.Değme muhasebe programlarının yaptığı işi Excel tek başına halledebilir mi? Cevabınızı Hayır’dan Evet’e döndürmek istiyorsanız bu bölümü okuyun.

BÖLÜM 7 EXCEL’DE PUAN CETVELİ

Excel’de normal yollardan puan cetveli yapmak isterseniz ne yapardınız? Bir gazetenin puan cetvelini ele alır, aynı şekle sadık kalarak Excel hücrelerini kullanıp bir puan cetveli yaparsınız. Takımların oynadığı, galip geldiği, berabere kaldığı ve mağlup olduğu maçların sayısını ilgili hücrelere girer, attığı ve yediği golleri işler, puan için de, çarpma ve toplama operatörleri yardımıyla bir formül yazardınız. Sonraki hafta, bir önceki haftanın verilerini silip aynı puan cetveline yeni sonuçları girersiniz.Bu şekilde tablo kullanımı, bir önceki veriyi bilgisayarda tutmadığından, bilgisayarın kullanım amacına uygun bir veri türü olmamaktadır. Haftalar ilerlediğinde, önceki haftalardaki puan durumunu göremeyeceksiniz demektir.Puan cetvelinin yanı sıra maç sonuçlarını da bilgisayara girmeniz halinde, elinizde hem her takımın maç sonuçları bulunacak, hem de maç sonuçlarına göre Özet Tablo Raporu ile dinamik puan cetveli oluşturacaksınız. Bunun için de ihtiyacımız olan şey, veri tabanı oluşturmak ve buradan özet tablo yardımıyla puan cetvelini elde etmektir.

EK1: MS EXCEL İLE MUHASEBE -İLERİ EXCEL UYGULAMALARI-

Sevgili büyüğüm Sayın Hakı ÖCAL’ın olağanüstü ve harika olarak değerlendirdiği ilk kitabımın başlangıç bölümü, hayal edebileceğimiz işlerin Excel ile nasıl çözümleneceği konularına ayrılmıştı. Yeni kitabımda fantezi sayılabilecek bu konuya yer vermeyi düşünmemiştim. Ancak, kitap bittiğinde, bu konunun ele alınmamasının eksikliğini hissettim. Bu nedenle, ilk kitabımdaki Excel fantezisi olarak adlandırabileceğimiz bu bölüme, Veri Denetimi uygulamalarındaki bütünlüğü bozmaması için akış içinde yer verilmemiş, ancak bir eksikliği gidermek için ek olarak alınmıştır. Bu bölümdeki metinlerde birinci kitabımızdaki ifadelere sadık kalınmaya çalışılmış, sadece tashih niteliğinde değişiklik yapılmıştır. İlk kitapta bu bölüme ait bozuk çıkan resimler yeniden ve daha net olarak alınmıştır.

EK 2 BİLANÇO ANALİZİ

Bilanço analizi, finansal yönetici için çok önemlidir. Finansal yöneticinin, firmanın borçlanma politikası, alacaklarının tahsilinde uygulaması gereken yöntem, stoklara yapabileceği yatırım konusunda yararlanacağı bir enstrümana sahip olması gerekir.Bilanço ve hatta gelir tablosu tek başına bu kararları alabilmek için yeterli değildir. Eğer öyle olsaydı, bilanço rakamları bugün çok iyi olan firmalar birkaç yıl sonra krizle karşılaşmaz, sonrasında batmazdı. Bilanço ve rapor çıkarmak muhasebe yöneticisinin işiyken, bilanço ve gelir tablosunu okumak finans yöneticisinin işidir. Bir çok şirkette bu göz ardı edilmekte, muhasebenin bilanço ve gelir tablosu çıkarmaktan ibaret olduğu sanılmaktadır.Kulağı iyi olmayan müzisyen olamayacağı gibi, bilanço okumasını bilmeyen birinin de finans yöneticisi olması beklenemez. Bilançoyu okumak için çalışılan şirketin kültürü konusunda bilgi birikimi gerekli olsa da, bilanço okumaya yardımcı olan yöntemlerden yararlanılmayınca, gelecekte bir krizle karşılaşma oranı yüksek olacaktır.

Bu bölümde bilançoyu anlamaya yardımcı olacak, oranların (rasyoların) özet tablo raporu ile nasıl çözümleneceği konusunda yeterli bilgiye sahip olacaksınız.